Największym wyzwaniem rynku pracy jest niska stopa zatrudnienia i aktywności zawodowej. Od końca lat 90-tychnastąpiło pogorszenie sytuacji. W latach 1998-2003 liczba osób w wieku produkcyjnym zwiększyła się o przeszło 1 mln, odzwierciedlając wyż demograficzny jednocześnie liczba pracujących zmalała o ponad 3,5 mln. Towarzyszył tym wzrost bezrobocia, które jest nie tylko  wysokie, ale i długotrwałe. Te niekorzystne zjawiska wydają się mieć charakter długookresowy, bo ożywienie gospodarcze od 2003 r. przyniosło tylko niewielką poprawę. Sytuacja na rynku pracy wydaje się niekorzystna w zestawieniach międzynarodowych, a luka zatrudnienia pogłębia się na niekorzyść Polski. Silne zróżnicowanie wskaźników zatrudnienia wskazuje na kluczowe znaczenie jakości kapitału ludzkiego dla kształtowania rynku pracy, a w szczególności odpowiednich kwalifikacji i umiejętności radzenia sobie na dynamicznym rynku pracy. Nie mniej ważna jest obecność mechanizmów przeciwdziałających dyskryminacji. Cechami silnie różnicującymi sytuację na rynku pracy są wykształcenie, płeć i miejsce zamieszkania. Trzykrotnie niższa od przeciętnej jest aktywność zawodowa osób niepełnosprawnych, co świadczy o duŜym ryzyku wykluczenia.\